Μουσική στο εστιατόριο και πνευματικά δικαιώματα: τι ισχύει με ΕΔΕΜ και GEA

Το μεσημέρι παίζει το ραδιόφωνο από την κουζίνα, το βράδυ μια playlist στη σάλα και κάποια Σάββατα ανεβαίνει ένα ντουέτο με κιθάρα και μπουζούκι. Για τους πελάτες σας όλα αυτά είναι ατμόσφαιρα. Για τον νόμο περί πνευματικής ιδιοκτησίας είναι δημόσια εκτέλεση μουσικής, και η δημόσια εκτέλεση απαιτεί άδεια και αμοιβή προς τους δικαιούχους.

Μέχρι εδώ, τίποτα διαφορετικό από την υπόλοιπη Ευρώπη. Η ελληνική ιδιαιτερότητα είναι αλλού: μετά την κατάρρευση της ΑΕΠΙ, το τοπίο άλλαξε τρεις φορές μέσα σε λίγα χρόνια και πολλοί εστιάτορες δεν ξέρουν πια ποιον πρέπει να πληρώσουν, πόσα και για ποιο πράγμα. Κάποιοι πληρώνουν μόνο τον έναν από τους δύο οργανισμούς νομίζοντας ότι κάλυψαν τα πάντα. Άλλοι δεν πληρώνουν κανέναν και ελπίζουν να μην έρθει ποτέ το εξώδικο.

Σε αυτόν τον οδηγό βάζουμε τάξη: ποιοι οργανισμοί εισπράττουν σήμερα, γιατί δεν υπάρχει ενιαία άδεια, τι άλλαξε στη δημοτική πλευρά της υπόθεσης, πόσο κοστίζει και πότε η royalty-free μουσική είναι πραγματική διέξοδος. Εμείς στη ViteUneTable ασχολούμαστε με το άλλο μισό της ατμόσφαιρας, τη γεμάτη σάλα: ένα δωρεάν λογισμικό κρατήσεων για εστιατόρια με 0% προμήθεια φροντίζει να έχει κοινό η μουσική σας. Τα πάγια έξοδα όμως, και η άδεια μουσικής είναι ένα από αυτά, αξίζει να τα γνωρίζετε με ακρίβεια.

Μια διευκρίνιση πριν ξεκινήσουμε: το άρθρο αποτελεί γενική ενημέρωση προς εστιάτορες, όχι νομική συμβουλή. Αν έχετε ήδη λάβει εξώδικο ή αγωγή, η συζήτηση με δικηγόρο εξειδικευμένο στην πνευματική ιδιοκτησία είναι το πρώτο βήμα.

Γιατί η μουσική στο εστιατόριο απαιτεί άδεια;

Πίσω από κάθε τραγούδι που ακούγεται στη σάλα σας κρύβονται δύο διαφορετικές ομάδες δικαιούχων:

• Οι δημιουργοί: συνθέτες και στιχουργοί, δηλαδή τα πνευματικά δικαιώματα με τη στενή έννοια.
• Οι δικαιούχοι συγγενικών δικαιωμάτων: τραγουδιστές, μουσικοί και παραγωγοί της ηχογράφησης.

Όταν παίζετε ηχογραφημένη μουσική σε χώρο προσβάσιμο στο κοινό, χρησιμοποιείτε και τα δύο επίπεδα ταυτόχρονα: το έργο και την ηχογράφηση. Γι' αυτό η άδεια χρειάζεται ακόμη κι αν η μουσική έρχεται από το ραδιόφωνο ή την τηλεόραση: ο σταθμός έχει άδεια να εκπέμπει, όχι να μεταδίδει εσείς το πρόγραμμά του στους πελάτες σας. Και το προσωπικό σας συνδρομητικό streaming δεν αρκεί: οι όροι χρήσης του Spotify, για παράδειγμα, περιορίζουν ρητά τη χρήση σε προσωπικούς, μη εμπορικούς σκοπούς.

Αν στο μαγαζί σας δεν ακούγεται απολύτως τίποτα, δεν χρειάζεστε άδεια. Το όριο όμως είναι πιο αυστηρό απ' όσο φαντάζονται πολλοί: ακόμη και το ραδιοφωνάκι της κουζίνας που ακούγεται στη σάλα, ή η τηλεόραση του μπαρ με ανοιχτό ήχο, θεωρείται δημόσια εκτέλεση.

Από την ΑΕΠΙ στην ΕΔΕΜ: η ιστορία με λίγα λόγια

Για δεκαετίες ο μοναδικός συνομιλητής των δημιουργών ήταν η ΑΕΠΙ. Μετά τα οικονομικά σκάνδαλα που αποκαλύφθηκαν, η άδεια λειτουργίας της ανακλήθηκε οριστικά τον Μάιο του 2018. Ακολούθησε μια μεταβατική περίοδος όπου τα δικαιώματα των δημιουργών διαχειριζόταν η ΕΥΕΔ, ειδική υπηρεσία του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας (ΟΠΙ), βάσει του ν. 4481/2017.

Από το 2020 τη σκυτάλη πήρε η ΕΔΕΜ (Ένωση Δικαιούχων Έργων Μουσικής), μη κερδοσκοπικός οργανισμός συλλογικής διαχείρισης με άδεια από το Υπουργείο Πολιτισμού, μέλος της διεθνούς ομοσπονδίας CISAC. Η νομιμότητα της αδειοδότησής της επικυρώθηκε και από το Συμβούλιο της Επικρατείας. Με άλλα λόγια: όποιος περίμενε «να ξεκαθαρίσει το τοπίο» για να πληρώσει, δεν έχει πια αυτό το επιχείρημα. Το τοπίο ξεκαθάρισε.

Ποιοι οργανισμοί εισπράττουν σήμερα;

Εδώ βρίσκεται η πιο συχνή παρεξήγηση, γι' αυτό ας το πούμε καθαρά: δεν υπάρχει ενιαία άδεια μουσικής στην Ελλάδα. Ένα εστιατόριο που παίζει το συνηθισμένο ελληνικό και ξένο ρεπερτόριο χρειάζεται τουλάχιστον δύο χωριστές άδειες, με δύο χωριστά τιμολόγια:

• ΕΔΕΜ (edemrights.gr) για τα δικαιώματα των δημιουργών, δηλαδή συνθετών και στιχουργών.
• GEA (geamusic.gr) για τα συγγενικά δικαιώματα. Η GEA λειτουργεί ως ενιαίο ταμείο τριών οργανισμών: Γραμμώ (παραγωγοί), Ερατώ (τραγουδιστές) και Απόλλων (μουσικοί).

Το επιβεβαιώνει η ίδια η ΕΔΕΜ στις συχνές ερωτήσεις της: η άδεια της GEA δεν καλύπτει τους δημιουργούς και το αντίστροφο. Αν λοιπόν πληρώνετε μόνο τον έναν οργανισμό, δεν έχετε «καλύψει τα μισά», έχετε αφήσει ακάλυπτο ένα ολόκληρο επίπεδο δικαιωμάτων.

Υπάρχει και μια τρίτη λεπτομέρεια που αξίζει προσοχή: η ΕΔΕΜ δεν είναι ο μόνος οργανισμός δημιουργών. Λειτουργεί και η Αυτοδιαχείριση, ένας δεύτερος αδειοδοτημένος οργανισμός συλλογικής διαχείρισης δημιουργών με δικό του ρεπερτόριο και δικό της αμοιβολόγιο. Το ποιον αφορά η δική σας περίπτωση εξαρτάται από το ποιων δημιουργών τα έργα παίζετε: στην πράξη, ρωτήστε και τους δύο οργανισμούς ποιο ρεπερτόριο εκπροσωπούν πριν υπογράψετε οτιδήποτε.

Πόσο κοστίζει η άδεια μουσικής για ένα εστιατόριο;

Εδώ οφείλουμε να σας απογοητεύσουμε όσους ψάχνουν ένα στρογγυλό νούμερο: δεν υπάρχει ενιαία τιμή και κανείς δεν μπορεί να σας πει σοβαρά «τόσα τον χρόνο» χωρίς να δει την επιχείρησή σας. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι οι χρεώσεις είναι αδιαφανείς, το αντίθετο:

• Ο νόμος 4481/2017 υποχρεώνει κάθε οργανισμό συλλογικής διαχείρισης να δημοσιεύει το αμοιβολόγιό του. Ο ΟΠΙ συγκεντρώνει όλα τα αμοιβολόγια των ΟΣΔ σε μία σελίδα.
• Η ΕΔΕΜ δημοσιεύει τα δικά της αμοιβολόγια δημόσιας εκτέλεσης και η GEA το δικό της, με ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2026.

Η τελική αμοιβή υπολογίζεται με κριτήρια όπως το είδος της επιχείρησης, η περιοχή, τα τετραγωνικά του χώρου και ο τρόπος μετάδοσης της μουσικής (ηχογραφημένη, ραδιόφωνο, ζωντανή). Μια μικρή ψησταριά σε επαρχιακή πόλη και ένα beach bar σε κοσμοπολίτικο νησί δεν πληρώνουν το ίδιο, και σωστά. Για συγκεκριμένη προσφορά, επικοινωνήστε απευθείας με το τμήμα δημόσιας εκτέλεσης της ΕΔΕΜ και με την GEA, δίνοντας τα πραγματικά στοιχεία του χώρου σας.

Μια πρακτική συμβουλή από τη λογική του προϋπολογισμού: αθροίστε τα δύο (ή τρία) τιμολόγια και δείτε το σύνολο ως ένα ενιαίο πάγιο κόστος «μουσική», δίπλα στο ρεύμα και στα λογισμικά σας. Έτσι συγκρίνετε σωστά και με την εναλλακτική της royalty-free μουσικής που θα δούμε παρακάτω.

Η δημοτική άδεια μουσικής καταργήθηκε: τι ισχύει διοικητικά;

Πολλοί εστιάτορες μπερδεύουν δύο εντελώς διαφορετικά πράγματα: τα πνευματικά δικαιώματα (ιδιωτική υποχρέωση προς τους δικαιούχους) και τη διοικητική άδεια από τον δήμο. Στο δεύτερο σκέλος τα νέα είναι καλά: η δημοτική άδεια χρήσης μουσικής καταργήθηκε με το πλαίσιο του ν. 4442/2016. Σήμερα ισχύουν τα εξής:

• Η χρήση μουσικής δηλώνεται απλώς μέσα στη γνωστοποίηση λειτουργίας του καταστήματος (αναλυτικά στο eugo.gov.gr), τη διαδικασία που αντικατέστησε την παλιά άδεια λειτουργίας και που περιγράφουμε βήμα προς βήμα στον οδηγό μας για το άνοιγμα εστιατορίου. Δεν εκδίδεται χωριστή άδεια μουσικής.
• Μόνο η παράταση του ωραρίου μουσικής παραμένει δημοτική υπόθεση: αν θέλετε μουσική πέρα από το κανονικό ωράριο, χρειάζεστε άδεια παράτασης από τον δήμο σας.
• Για μουσική σε υπαίθριο χώρο (αυλή, ταράτσα, τραπεζοκαθίσματα) απαιτείται τεχνική έκθεση μηχανικού για την ηχητική κάλυψη, την οποία κρατάτε στον φάκελο της επιχείρησης μαζί με τα υπόλοιπα δικαιολογητικά. Δεν την υποβάλλετε, αλλά πρέπει να υπάρχει σε έλεγχο.

Προσοχή στο συμπέρασμα: η κατάργηση της δημοτικής άδειας δεν κατήργησε τις αμοιβές των δικαιούχων. Οι άδειες από ΕΔΕΜ και GEA δεν είναι προϋπόθεση της γνωστοποίησης, παραμένουν όμως αυτοτελής νομική υποχρέωση. Λιγότερη γραφειοκρατία στον δήμο, ίδιες υποχρεώσεις απέναντι στους δημιουργούς.

Royalty-free και μουσική από AI: νόμιμη εναλλακτική ή παγίδα;

Ολοένα περισσότερες υπηρεσίες πουλούν «μουσική χωρίς δικαιώματα» για επαγγελματικούς χώρους: βιβλιοθήκες royalty-free, ραδιόφωνα για επιχειρήσεις με δικό τους ρεπερτόριο, ακόμη και μουσική που παράγεται εξ ολοκλήρου από τεχνητή νοημοσύνη. Η βασική ιδέα στέκει νομικά: αν κανένα έργο και καμία ηχογράφηση από όσα παίζετε δεν ανήκει στο ρεπερτόριο των οργανισμών, δεν οφείλετε αμοιβή στους οργανισμούς. Στην πράξη όμως ισχύουν τρεις σκληροί κανόνες:

1. Το βάρος της απόδειξης πέφτει πάνω σας. Σε έλεγχο ή δίκη, εσείς πρέπει να αποδείξετε τι ακριβώς έπαιζε στον χώρο σας και ότι ήταν εκτός προστατευόμενου ρεπερτορίου. Κρατήστε συμβάσεις με τον πάροχο, καταλόγους κομματιών και αποδείξεις συνδρομής.
2. Ένα μόνο «κανονικό» τραγούδι αρκεί για να χαλάσει όλη η κατασκευή. Ένα δελτίο ειδήσεων με μουσικά χαλιά, μια βραδιά που ο σερβιτόρος βάζει τη δική του playlist, και η επιχείρηση ξαναγίνεται οφειλέτης.
3. Η νομολογία πηγαίνει και προς τις δύο κατευθύνσεις. Το Μονομελές Πρωτοδικείο Ρόδου απέρριψε αγωγή της ΕΔΕΜ κατά ξενοδοχειακής επιχείρησης που διέθετε άδειες άλλων οργανισμών, επειδή δεν αποδείχθηκε ότι παίχτηκε ρεπερτόριο της ΕΔΕΜ. Στη Θεσσαλονίκη όμως επιχειρηματίας εστίασης καταδικάστηκε ποινικά επειδή μετέδιδε μουσική χωρίς άδεια.

Ειδικά για τη μουσική από AI κυκλοφορεί στον κλάδο η απόφαση 4526/2026 του Πρωτοδικείου Αθηνών, που φέρεται να απάλλαξε εστιάτορα ο οποίος έπαιζε αποκλειστικά μουσική παραγμένη από τεχνητή νοημοσύνη. Ας είμαστε ειλικρινείς: το κείμενο της απόφασης δεν έχει δημοσιευθεί ώστε να επαληθευτεί ανεξάρτητα, και η σχετική καθοδήγηση προέρχεται από κλαδικό φορέα με προφανές συμφέρον στο συμπέρασμα. Μία πρωτόδικη απόφαση, ακόμη κι αν όντως λέει αυτό, δεν αποτελεί πάγια νομολογία. Αν σκέφτεστε αυτόν τον δρόμο, στήστε τον με δικηγόρο και με πλήρη τεκμηρίωση, όχι με βάση ένα δελτίο τύπου.

Πρακτικά βήματα: βάλτε τη μουσική σας σε τάξη

1. Καταγράψτε τι πραγματικά παίζει στον χώρο σας: ραδιόφωνο, τηλεόραση με ήχο, playlist, ζωντανή μουσική, DJ, αυλή ή ταράτσα. Η άδεια πρέπει να αντιστοιχεί στην πραγματικότητα, όχι στην ιδανική εικόνα.
2. Επικοινωνήστε και με την ΕΔΕΜ και με την GEA με τα στοιχεία της επιχείρησης (είδος, περιοχή, τετραγωνικά) και ζητήστε γραπτή προσφορά με βάση το δημοσιευμένο αμοιβολόγιο. Ρωτήστε και την Αυτοδιαχείριση αν το ρεπερτόριό σας την αφορά.
3. Συγκρίνετε με την εναλλακτική: κοστολογήστε μια υπηρεσία royalty-free για επιχειρήσεις και ζυγίστε αν το ρεπερτόριό της ταιριάζει στο κοινό σας. Μια ταβέρνα χωρίς ελληνικό τραγούδι είναι δύσκολο στοίχημα.
4. Ρυθμίστε τα διοικητικά: δηλώστε τη μουσική στη γνωστοποίηση, βγάλτε άδεια παράτασης ωραρίου αν χρειάζεται και προσθέστε την τεχνική έκθεση για την υπαίθρια μουσική στον φάκελο.
5. Κρατήστε τα πάντα στον φάκελο της επιχείρησης: άδειες ΟΣΔ, συμβάσεις, αποδείξεις πληρωμής. Σε έλεγχο, ο οργανωμένος φάκελος τελειώνει τη συζήτηση σε πέντε λεπτά.
6. Επανεξετάστε κάθε χρόνο: τα αμοιβολόγια επικαιροποιούνται και ο χώρος σας αλλάζει (νέα αυλή, βραδιές με ζωντανή μουσική). Μια ενημέρωση της άδειας κοστίζει πάντα λιγότερο από μια αναδρομική διεκδίκηση.

Και μην ξεχνάτε το εμπορικό σκέλος: η μουσική που πληρώνετε αξίζει να έχει ακροατήριο. Οι βραδιές με ζωντανή μουσική είναι από τα πιο αποτελεσματικά εργαλεία για να γεμίσουν οι ήσυχες μέρες της εβδομάδας, και στις ιδιωτικές εκδηλώσεις το μουσικό πρόγραμμα είναι συχνά αυτό που κλείνει τη συμφωνία. Με τη δωρεάν έκδοση της ViteUneTable δέχεστε απεριόριστες online κρατήσεις με 0% προμήθεια, ώστε playlist και βιβλίο κρατήσεων να δουλεύουν προς την ίδια κατεύθυνση.

Συχνές ερωτήσεις

Χρειάζομαι άδεια και από την ΕΔΕΜ και από την GEA;

Ναι, εφόσον παίζετε το συνηθισμένο εμπορικό ρεπερτόριο. Η ΕΔΕΜ εκπροσωπεί τους δημιουργούς (συνθέτες, στιχουργούς) και η GEA τα συγγενικά δικαιώματα (τραγουδιστές, μουσικούς, παραγωγούς). Οι δύο άδειες δεν αλληλοκαλύπτονται και τιμολογούνται χωριστά: ενιαία άδεια μουσικής δεν υπάρχει στην Ελλάδα.

Πόσο κοστίζει η άδεια μουσικής για εστιατόριο στην Ελλάδα;

Δεν υπάρχει ενιαία τιμή. Τα αμοιβολόγια είναι δημόσια (συγκεντρωμένα στη σελίδα του ΟΠΙ και στις ιστοσελίδες των ΕΔΕΜ και GEA), αλλά η αμοιβή υπολογίζεται ανά επιχείρηση, με κριτήρια όπως το είδος, η περιοχή, τα τετραγωνικά και ο τρόπος μετάδοσης. Ζητήστε γραπτή προσφορά και από τους δύο οργανισμούς.

Χρειάζομαι ακόμη άδεια μουσικής από τον δήμο;

Όχι. Η δημοτική άδεια χρήσης μουσικής καταργήθηκε: η μουσική δηλώνεται πλέον μέσα στη γνωστοποίηση λειτουργίας του καταστήματος. Από τον δήμο χρειάζεστε μόνο την άδεια παράτασης ωραρίου μουσικής, αν θέλετε μουσική πέρα από το κανονικό ωράριο, ενώ για υπαίθρια μουσική απαιτείται τεχνική έκθεση μηχανικού στον φάκελο της επιχείρησης.

Αν παίζω μόνο ραδιόφωνο, οφείλω δικαιώματα;

Ναι. Η άδεια του ραδιοφωνικού σταθμού καλύπτει την εκπομπή, όχι τη μετάδοση του προγράμματος στους πελάτες του δικού σας χώρου. Ραδιόφωνο, τηλεόραση με ήχο και streaming στη σάλα θεωρούνται δημόσια εκτέλεση και απαιτούν άδεια από τους αρμόδιους οργανισμούς.

Μπορώ να αποφύγω τους οργανισμούς με royalty-free ή AI μουσική;

Θεωρητικά ναι, αν το σύνολο της μουσικής που παίζετε βρίσκεται εκτός του ρεπερτορίου τους. Το βάρος της απόδειξης όμως πέφτει σε εσάς, ένα και μόνο προστατευόμενο τραγούδι αναιρεί το σχήμα, και η νομολογία δεν έχει ακόμη ξεκάθαρη γραμμή: υπάρχει απόφαση που απέρριψε αγωγή της ΕΔΕΜ ελλείψει απόδειξης, αλλά και ποινική καταδίκη για μουσική χωρίς άδεια. Στήστε μια τέτοια λύση μόνο με πλήρη τεκμηρίωση και νομική καθοδήγηση.