Thuế hộ kinh doanh ăn uống 2026: hết thuế khoán, chủ nhà hàng nộp thuế thế nào?

Nếu bạn đang vận hành nhà hàng, quán ăn dưới hình thức hộ kinh doanh, năm 2026 là năm thay đổi lớn nhất về thuế trong hàng chục năm qua: thuế khoán đã chính thức bị xóa bỏ từ ngày 1/1/2026. Không còn chuyện cán bộ thuế "ấn định" một con số cố định mỗi tháng. Giờ đây, bạn tự khai, tự nộp theo doanh thu thực tế, và doanh thu đó ngày càng hiển thị rõ với cơ quan thuế qua hóa đơn điện tử.

Bài viết này giải thích bằng ngôn ngữ đời thường: bạn phải nộp những gì, bao nhiêu, từ ngưỡng doanh thu nào, và khi nào việc chuyển từ hộ kinh doanh lên công ty bắt đầu có lợi. Một lưu ý nhỏ trước khi bắt đầu: đây là bài viết thông tin chung, không thay thế tư vấn của kế toán hoặc cơ quan thuế cho trường hợp cụ thể của bạn.

Thuế khoán đã bị xóa bỏ từ 1/1/2026: điều gì thay đổi?

Trong mấy chục năm, phần lớn quán ăn gia đình nộp thuế theo hình thức khoán: đầu năm, cơ quan thuế ước lượng doanh thu của quán rồi ấn định một mức thuế cố định. Doanh thu thật cao hơn hay thấp hơn, mức khoán vẫn vậy.

Cơ chế đó đã kết thúc. Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị (4/5/2025) về phát triển kinh tế tư nhân yêu cầu xóa bỏ thuế khoán đối với hộ kinh doanh, và Nghị quyết 198/2025/QH15 của Quốc hội (17/6/2025) chốt thời điểm: từ ngày 1/1/2026, hộ kinh doanh không còn áp dụng phương pháp khoán. Thay vào đó:

• Bạn tự khai, tự nộp thuế theo doanh thu thực tế, có sổ sách và chứng từ kèm theo.
• Doanh thu được đối chiếu với dữ liệu hóa đơn điện tử, chuyển khoản và máy tính tiền.
• Cũng theo Nghị quyết 198/2025/QH15, lệ phí môn bài được bãi bỏ từ 1/1/2026: một khoản phí cố định mỗi năm đã biến mất, đây là tin vui hiếm hoi trong gói thay đổi này.

Nói ngắn gọn: con số bạn nộp giờ phụ thuộc hoàn toàn vào con số bạn ghi nhận. Ai có sổ sách gọn gàng thì kê khai nhẹ nhàng; ai ghi chép lộn xộn thì mỗi kỳ khai thuế là một lần đau đầu. Đây cũng là lý do ngày càng nhiều chủ quán chuyển mọi kênh nhận khách về một sổ đặt bàn điện tử miễn phí cho nhà hàng: mỗi lượt đặt bàn, mỗi khoản cọc đều có dấu vết rõ ràng, khớp với doanh thu kê khai.

Hộ kinh doanh ăn uống nộp bao nhiêu thuế trong năm 2026?

Ngưỡng miễn thuế: 200 triệu đồng/năm

Từ ngày 1/1/2026, theo Luật Thuế giá trị gia tăng 48/2024/QH15, hộ và cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 200 triệu đồng/năm trở xuống không phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN (ngưỡng cũ là 100 triệu đồng). Với một quán ăn, 200 triệu đồng/năm tương đương doanh thu khoảng 550.000đ mỗi ngày: quán nào hoạt động đều đặn gần như chắc chắn vượt ngưỡng, nên đừng coi đây là "cửa thoát", mà chỉ là lưới an toàn cho quán rất nhỏ hoặc mới mở.

Vượt ngưỡng thì toàn bộ doanh thu tính thuế, không phải chỉ phần vượt.

Mức thuế: 4,5% doanh thu cho dịch vụ ăn uống

Theo Thông tư 40/2021/TT-BTC, hộ kinh doanh dịch vụ ăn uống nộp theo tỷ lệ trên doanh thu:

• 3% thuế giá trị gia tăng (GTGT)
• 1,5% thuế thu nhập cá nhân (TNCN)
• Tổng cộng: 4,5% doanh thu

Ví dụ: quán của bạn thu 150 triệu đồng/tháng, tức 1,8 tỷ đồng/năm. Số thuế phải nộp khoảng 1,8 tỷ × 4,5% = 81 triệu đồng/năm, bất kể quán lãi hay lỗ. Đó là điểm mấu chốt cần nhớ: 4,5% tính trên doanh thu, không phải lợi nhuận. Tiền thuê mặt bằng, lương nhân viên, nguyên liệu tăng giá đều không được trừ.

Lưu ý: quy định có thể tiếp tục thay đổi

Các con số trên là quy định đang áp dụng tại thời điểm tháng 10/2026. Sau khi bỏ thuế khoán, nhiều đề xuất tái cấu trúc cách tính thuế hộ kinh doanh (chia bậc theo doanh thu, sửa Luật Thuế TNCN) vẫn đang được thảo luận. Trước mỗi kỳ kê khai, bạn nên kiểm tra lại trên ứng dụng eTax Mobile hoặc hỏi trực tiếp cơ quan thuế quản lý địa bàn.

Hóa đơn điện tử từ máy tính tiền: doanh thu giờ "hiện hình"

Thay đổi về thuế đi liền với thay đổi về hóa đơn. Theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP (hiệu lực từ 1/6/2025), hộ kinh doanh ngành ăn uống có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên bắt buộc dùng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, kết nối trực tiếp với cơ quan thuế. Chúng tôi đã có bài riêng giải thích chi tiết quy định hóa đơn điện tử từ máy tính tiền cho nhà hàng, quán ăn.

Điều này thay đổi cuộc chơi theo một cách rất cụ thể: mỗi hóa đơn in ra là một dòng dữ liệu cơ quan thuế nhìn thấy gần như tức thì. Chiến thuật "khai thấp một chút cho nhẹ" của thời thuế khoán không còn chỗ đứng, vì chênh lệch giữa dữ liệu máy tính tiền, sao kê chuyển khoản và tờ khai sẽ lộ ra ngay khi đối chiếu. Rủi ro không chỉ là truy thu, mà còn là tiền chậm nộp và phạt kê khai sai.

Lời khuyên thực tế: thay vì tìm cách "né", hãy làm cho doanh thu thật của bạn dễ chứng minh. Quán đông khách nhờ vận hành tốt luôn sống khỏe hơn quán phập phồng vì sổ sách. ViteUneTable không phải phần mềm máy tính tiền hay nhà cung cấp hóa đơn điện tử, nên về việc chọn giải pháp máy tính tiền, bạn hãy làm việc với các đơn vị được Cục Thuế công nhận.

Sổ sách kế toán: nghĩa vụ mới và công cụ miễn phí

Tự khai theo doanh thu thực tế nghĩa là bạn phải ghi chép được doanh thu thực tế. Cụ thể, hộ kinh doanh kê khai nộp tờ khai theo tháng hoặc quý, kèm sổ ghi doanh thu, hóa đơn và chứng từ. Vài thói quen giúp việc này nhẹ đi rất nhiều:

• Tách tiền quán khỏi tiền nhà: một tài khoản ngân hàng riêng cho quán, mọi khoản thu chi đi qua đó.
• Ghi nhận tiền cọc đúng cách: cọc giữ bàn nhận hôm nay nhưng chỉ thành doanh thu khi khách dùng bữa. Nếu bạn thu tiền cọc qua VietQR với nội dung chuyển khoản có mã đặt bàn, từng khoản tự khớp với từng lượt khách, không phải lục tin nhắn cuối tháng.
• Bỏ sổ tay nếu đã quá tải: khi lượng đặt bàn tăng, sổ giấy hay file Excel rất dễ lệch với thực tế, mà số liệu lệch là nguồn gốc của kê khai lệch.
• Dùng công cụ miễn phí của Nhà nước: đi kèm việc bỏ thuế khoán, Nghị quyết 198/2025/QH15 giao các cơ quan cung cấp nền tảng số và phần mềm kế toán dùng chung miễn phí cho hộ kinh doanh; ứng dụng eTax Mobile cho phép khai và nộp thuế ngay trên điện thoại.

Điểm cộng bất ngờ của việc sổ sách sạch: bạn nhìn thấy quán mình thật sự kiếm được bao nhiêu theo từng khung giờ, từng ngày lễ, và ra quyết định (giá, nhân sự, nhận tiệc) dựa trên số liệu thay vì cảm giác.

Khi nào nên chuyển từ hộ kinh doanh lên công ty?

Đây là câu hỏi lớn nhất sau khi thuế khoán biến mất, vì hai mô hình chịu thuế theo hai logic ngược nhau:

• Hộ kinh doanh: nộp 4,5% trên doanh thu, không được trừ chi phí.
• Công ty: nộp thuế thu nhập doanh nghiệp trên lợi nhuận sau khi trừ chi phí hợp lý. Theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 67/2025/QH15 (áp dụng từ kỳ tính thuế 2025), thuế suất là 15% với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng, 17% với doanh thu trên 3 tỷ đến 50 tỷ đồng, và 20% với mức trên đó.

Hãy xem một ví dụ thuần minh họa (số làm tròn, chưa tính các chi phí tuân thủ và bảo hiểm xã hội):

Một quán doanh thu 3 tỷ đồng/năm, chi phí mặt bằng, nhân sự, nguyên liệu chiếm 85%, tức lợi nhuận 450 triệu đồng.

• Là hộ kinh doanh: 3 tỷ × 4,5% = 135 triệu đồng tiền thuế.
• Là công ty trong diện 15%: 450 triệu × 15% = 67,5 triệu đồng thuế TNDN.

Chênh lệch gần gấp đôi, nghiêng về công ty. Nhưng đảo biên lợi nhuận lại: nếu quán đó lãi tới 40% (1,2 tỷ đồng), công ty nộp 180 triệu đồng, cao hơn mức 135 triệu của hộ kinh doanh. Quy luật chung: biên lợi nhuận càng mỏng, mô hình công ty càng có lợi về thuế; biên càng dày, tỷ lệ 4,5% trên doanh thu càng dễ chịu.

Thuế không phải yếu tố duy nhất. Lên công ty đồng nghĩa với kế toán bài bản hơn, báo cáo tài chính, hóa đơn GTGT khấu trừ, nghĩa vụ bảo hiểm đầy đủ, nhưng đổi lại là dễ vay vốn, dễ mở chi nhánh, dễ ký hợp đồng tiệc với khách doanh nghiệp cần hóa đơn. Nếu bạn đang ở giai đoạn cân nhắc mô hình ngay từ đầu, bài viết về các bước mở nhà hàng có phần so sánh đăng ký hộ kinh doanh và doanh nghiệp theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP.

VAT 8% với khách hàng: đừng nhầm với thuế của bạn

Một con số hay gây lẫn lộn: theo Nghị quyết 204/2025/QH15, thuế GTGT với dịch vụ ăn uống được giảm từ 10% xuống 8%, áp dụng từ 1/7/2025 đến hết 31/12/2026 (tại thời điểm tháng 10/2026 chưa có quyết định gia hạn).

Mức 8% này áp dụng cho doanh nghiệp và hộ kê khai theo phương pháp khấu trừ, tức con số xuất hiện trên hóa đơn của khách. Còn nếu bạn là hộ kinh doanh nộp theo tỷ lệ trên doanh thu, mức của bạn vẫn là 3% GTGT + 1,5% TNCN như trên; hai hệ thống chạy song song, đừng lấy 8% trừ đi đâu cả.

Sổ đặt bàn gọn gàng, kê khai nhẹ nhàng

Chốt lại một ý xuyên suốt: thời hậu thuế khoán, dữ liệu là bạn đồng hành của chủ quán. Khi mọi lượt đặt bàn nằm trong một hệ thống, mỗi khoản cọc có mã riêng, mỗi ca tối có số khách chính xác, con số kê khai cuối quý gần như tự ra. ViteUneTable có gói miễn phí không giới hạn số lượt đặt bàn, 0% hoa hồng trên mỗi khách, xác nhận và nhắc hẹn qua email tự động; gói Standard (29 € chưa VAT/tháng, khoảng 845.000đ theo tỷ giá đầu tháng 10/2026) bổ sung Reserve with Google và các tính năng nâng cao. Phần thuế vẫn là việc của bạn và kế toán, nhưng phần số liệu thì không còn là nỗi lo.

Câu hỏi thường gặp

Năm 2026 quán tôi còn được nộp thuế khoán không?

Không. Theo Nghị quyết 198/2025/QH15, từ ngày 1/1/2026 toàn bộ hộ kinh doanh chuyển sang tự khai, tự nộp theo doanh thu thực tế. Mức khoán cũ không còn giá trị, kể cả khi trước đây bạn đã quen nộp một con số cố định.

Quán nhỏ doanh thu dưới 200 triệu đồng/năm có phải nộp thuế không?

Từ 1/1/2026, doanh thu từ 200 triệu đồng/năm trở xuống được miễn cả thuế GTGT lẫn thuế TNCN (Luật 48/2024/QH15). Bạn vẫn cần đăng ký kinh doanh, kê khai và giữ chứng từ để chứng minh mình dưới ngưỡng.

Mức 4,5% tính trên doanh thu hay lợi nhuận?

Trên doanh thu. Hộ kinh doanh dịch vụ ăn uống nộp 3% GTGT + 1,5% TNCN trên tổng tiền bán ra theo Thông tư 40/2021/TT-BTC, không được trừ bất kỳ chi phí nào. Muốn được trừ chi phí, bạn phải chuyển sang mô hình doanh nghiệp.

Doanh thu bao nhiêu thì bắt buộc dùng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền?

Từ 1 tỷ đồng/năm trở lên, theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP, áp dụng với ngành ăn uống từ ngày 1/6/2025. Hóa đơn kết nối trực tiếp với cơ quan thuế, nên số liệu máy tính tiền và tờ khai thuế cần khớp nhau.

Lên công ty có chắc chắn lợi hơn về thuế không?

Không chắc chắn. Công ty nộp 15% hoặc 17% trên lợi nhuận (Luật 67/2025/QH15), nên chỉ có lợi khi biên lợi nhuận của quán mỏng; nếu quán lãi dày, mức 4,5% trên doanh thu của hộ kinh doanh có thể thấp hơn. Hãy tính thử với số liệu thật của quán cùng kế toán trước khi quyết định.