Restoran KDV Oranı ve e-Fatura: İşletmeciler İçin Sade Vergi Rehberi

Önce dürüst bir uyarı: biz sizin mali müşaviriniz değiliz, bir rezervasyon yazılımı ekibiyiz. Vergi beyannamesi, mükellefiyet açılışı ve ceza riski taşıyan her konuda son söz mali müşavirinizindir; henüz çalıştığınız biri yoksa işe onu bulmakla başlayın. Peki bu yazı neden var? Çünkü "restoran KDV oranı" ya da "restoran e-fatura" diye arattığınızda karşınıza çıkan içeriklerin çoğu ya tüm sektörlere yazılmış genel muhasebe metinleri ya da yazılım satmaya çalışan reklam sayfaları. Restoran işletmecisinin tablosunu tek yerde, sade bir Türkçeyle anlatan bir rehber yok. Bu yazı o boşluğu dolduruyor.

İyi haberle başlayalım: mali yükümlülükleriniz kasada başlar ve biter. ÖKC, fiş, fatura, e-belge; hepsi tahsilat anının konusudur. Rezervasyon tarafı ise tamamen serbesttir: defteriniz ister kâğıt ister ücretsiz ve %0 komisyonlu çevrimiçi bir rezervasyon defteri olsun, hiçbir vergi kuralı ona karışmaz. Bu ayrımın ayrıntısına yazının sonunda döneceğiz.

Restoranlarda KDV oranı nedir?

Restoran, lokanta, kafe, pastane, kebapçı ve benzeri yeme içme işletmelerinde verilen hizmetin KDV oranı %10'dur. Bu oran, 7346 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 10 Temmuz 2023'ten itibaren geçerli: daha önce %8 olan indirimli oran o tarihte %10'a, genel oran da %18'den %20'ye yükseltildi (Resmî Gazete, 7 Temmuz 2023, sayı 32241).

Pratikte bilmeniz gerekenler:

• Masada servis de paket satış da %10: yeme içme hizmeti sunan bir işletmede imal edilen ya da dışarıdan alınıp satılan yiyeceğin içeride veya pakette tüketilmesi oranı değiştirmez; hizmetin tamamı %10'dur.
• Marketteki %1 size uygulanmaz: temel gıda teslimlerindeki %1 oranı perakende gıda satışına aittir. Bir lokantanın sunduğu şey gıda teslimi değil yeme içme hizmetidir; oran %10'dur.
• Menü fiyatlarınız KDV dahildir: nihai tüketiciye dönük fiyat listelerinde fiyatlar vergiler dahil gösterilir. KDV'yi fiyatın üstüne sonradan ekleyemezsiniz.

Alkollü içeceklerde KDV: %20 ve ayrı gösterim

Hizmetin alkollü içeceklere isabet eden kısmı istisnadır: oran %20'dir. Mayıs 2024'ten beri kuralın uygulanışı da netleşti: TÜRMOB'un 27 Nisan 2024 tarihli sirkülerinin aktardığı tebliğ değişikliğine göre işletme, toplam hesap içinde alkollü içeceklere ait tutarı ayrıca hesaplar, belgede ayrı satırda gösterir ve bu kısma %20, kalan kısma %10 KDV uygular.

Rakı balık yapan bir meyhane için somut örnek: 4 kişilik masanın hesabı 6.000 TL, bunun 2.000 TL'si rakı ve şarap olsun. Belgede 4.000 TL %10, 2.000 TL %20 olarak ayrı ayrı görünmelidir. Tek kalem "yemek 6.000 TL" yazıp tamamına %10 uygulamak, denetimde ilk bakılan hatalardan biridir. Adisyon programınızın alkollü ve alkolsüz kalemleri ayrı KDV gruplarında tutması bu yüzden şart.

Fiş mi fatura mı?

Günlük akışta kural basit: her tahsilat için ÖKC'den, yani yazarkasadan fiş kesilir. Fatura iki durumda devreye girer:

1. Tutar sınırı aşıldığında: fatura düzenleme sınırı 2026 yılı için 12.000 TL'dir (TÜRMOB'un 2026 sınırları sirküleri). Bu tutarı aşan satışlarda fiş yetmez, fatura zorunludur. Sınır her yıl yeniden değerleme ile güncellenir.
2. Misafir istediğinde: tutar ne olursa olsun, misafir ya da kurumsal müşteri fatura isterse düzenlemek zorundasınız. Şirket hesabına yazılacak kurumsal davet ve grup yemeklerinde bu rutindir.

Bu arada tek cümlelik hatırlatma: KDV ayrı bir konu, kazancınız üzerinden ödediğiniz gelir ya da kurumlar vergisi ayrı bir konudur; onun planlaması tamamen mali müşavirinizin alanı.

e-Fatura zorunluluğu ne zaman başlar?

Kâğıt faturadan elektronik belgeye geçişi düzenleyen metin, Vergi Usul Kanunu'nun 509 Sıra No.lu Genel Tebliği'dir. Restoranlar için genel kural şudur: brüt satış hasılatı 3 milyon TL ve üzerine çıkan işletme, izleyen yılın 1 Temmuz'undan itibaren e-Fatura uygulamasına geçmek zorundadır. Somut örnek: 2025 cirosu 3 milyon TL'yi aştıysa geçiş tarihi 1 Temmuz 2026'ydı. Bugünkü fiyatlarla 3 milyon TL'lik yıllık ciro, orta ölçekli bir restoranın rahatça aştığı bir eşik; dolu çalışan bir işletmenin bu kapsama girmediğini varsaymak yanlış olur.

Geçiş, GİB'in e-belge sisteminde hesap açılması, mali mühür ve genellikle bir özel entegratör anlaşması demektir; süreci mali müşaviriniz ve entegratör birlikte yürütür. Eşikler ve tarihler geçmişte birkaç kez değişti (sınır 10 milyondan 5 milyona, oradan 3 milyona indi), bu yüzden güncel sınırları her zaman GİB'in e-belge portalından doğrulayın.

e-Arşiv fatura kimler için zorunlu?

e-Arşiv, e-Fatura sisteminde olmayan alıcılara, özellikle nihai tüketiciye kesilen faturanın elektronik hâlidir. Henüz e-Fatura mükellefi olmayan işletmeler için de devrede: vergi mükellefi olmayan bir kişiye kesilen fatura, belirli bir tutarı aştığında GİB'in portalı üzerinden e-Arşiv fatura olarak düzenlenmek zorunda. 2026'ya girerken bu alandaki sınırlar da yeniden düzenlendi ve kademeli olarak tutardan bağımsız e-Arşiv'e doğru gidiliyor; hangi tutarın üzerinde portaldan kesmeniz gerektiğini yazıya sabitlemek yerine şunu söyleyelim: güncel e-Arşiv sınırlarını gib.gov.tr'den ve mali müşavirinizden doğrulayın, çünkü bu rakamlar neredeyse her yıl değişiyor.

Restoran pratiğinde e-Arşiv en çok iki yerde karşınıza çıkar: fatura isteyen kurumsal misafir ve yılbaşı, kına, mezuniyet gibi yüksek tutarlı grup organizasyonları. Bu tür rezervasyonların kapora ve ödeme koşullarını yazılı kurmak kadar, belgesini doğru kesmek de itibar meselesidir.

ÖKC: yeni nesil yazarkasa ve POS entegrasyonu

Perakende satış yapan her restoran, ödeme kaydedici cihaz, sektör diliyle yeni nesil ÖKC kullanmak zorundadır. Yeni nesil cihazlar GİB'e internet üzerinden veri gönderir; banka POS'u ile yazarkasayı tek gövdede birleştiren EFT-POS tipi modeller sektörde standart hâline geldi.

Yönü bilmekte fayda olan bir gelişme daha var: 2024'te çıkan 7524 sayılı Kanun sonrasında yayımlanan düzenlemeler, restoranlarda kullanılan adisyon ve POS yazılımlarının ÖKC ile entegre çalışması yönünde ilerliyor; sektör kaynakları sipariş ekranından kasaya kopuk çalışan kurulumların kademeli olarak kapandığını ve entegrasyonsuz kullanıma yüksek özel usulsüzlük cezaları uygulandığını aktarıyor. Takvim ve kapsam ayrıntıları işletme tipine göre değiştiği için buradaki doğru adım bellidir: adisyon yazılımı satıcınızdan yazılı entegrasyon beyanı isteyin ve durumunuzu mali müşavirinize teyit ettirin.

Rezervasyon yazılımına vergi zorunluluğu var mı?

Hayır. Burası, bu yazının en net ve en rahatlatıcı cümlesi: Türkiye'de rezervasyon yazılımlarını sertifikalandıran, onaylayan ya da denetleyen hiçbir mali düzenleme yoktur. Fransa'daki NF525 benzeri bir "onaylı yazılım" şartı Türk mevzuatında bulunmuyor. Mali yükümlülükleriniz tahsilat anında, yani kasada başlar: ÖKC, fiş, fatura ve e-belgeler düzenlenir. Misafirin adını, telefonunu ve masasını tuttuğunuz rezervasyon defteri ise kâğıt, Excel ya da çevrimiçi fark etmeksizin serbesttir; GİB'e bildirilmez, mühürlenmez, entegre edilmesi gerekmez.

Bu ayrım pratikte şu anlama gelir: kasanızı değiştirmeden, muhasebecinize sormadan, bugün çevrimiçi rezervasyona geçebilirsiniz. ViteUneTable'ın ücretsiz sürümü tam bunun için var: süresiz ücretsizdir, rezervasyon başına %0 komisyon alır ve taahhüt istemez. E-posta hatırlatmaları, çevrimiçi menü ve takvim içeren Pack Standard ayda 29 € + KDV'den başlar (Eylül 2026 kuruyla yaklaşık 1.460 TL; kur değişkendir), no-show'a karşı karttan provizyon alan Anti no-show paketi ise 49 € + KDV'dir. Dürüst olalım: ViteUneTable dahil hiçbir rezervasyon yazılımı KDV beyannamenizi vermez, ÖKC'nizin yerine geçmez; mali tarafı mali müşavirinizle, salonu bizimle yönetirsiniz. SMS hatırlatması da sunduğumuz bir özellik değil, hatırlatmalar e-posta ile gider.

Yeni açılış aşamasındaysanız tablo elbette daha geniş: ruhsat, işletme kayıt belgesi ve diğer adımları restoran açma rehberimizde topladık; işletmenin en büyük gider kalemlerinden personel tarafını ise asgari ücret ve personel maliyeti yazısında ayrıntılı inceliyoruz.

Sık sorulan sorular

Restoranlarda KDV oranı yüzde kaç?

Yeme içme hizmetlerinde KDV, 10 Temmuz 2023'ten beri %10'dur (7346 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı). Hizmetin alkollü içeceklere isabet eden kısmı ise %20'dir ve belgede ayrı gösterilir.

Alkollü içecekler hesapta neden ayrı görünüyor?

Çünkü mevzuat bunu açıkça istiyor: işletme, toplam bedel içinde alkollü içecek tutarını ayrıca hesaplayıp belgede ayrı satırda gösterir; bu kısma %20, kalan kısma %10 KDV uygulanır. Tek kalemde birleştirmek denetim riskidir.

Restoranlar için e-Fatura zorunlu mu?

Brüt satış hasılatı 3 milyon TL ve üzerine çıkan işletmeler, izleyen yılın 1 Temmuz'undan itibaren e-Fatura'ya geçmek zorundadır (VUK Genel Tebliği 509). Eşikler geçmişte birkaç kez değiştiği için güncel sınırı gib.gov.tr'den doğrulayın.

Her satış için fatura kesmek gerekir mi?

Hayır. Günlük satışlarda ÖKC fişi yeterlidir. Fatura, 2026 için 12.000 TL olan düzenleme sınırı aşıldığında ya da misafir tutardan bağımsız olarak istediğinde zorunludur.

Rezervasyon yazılımının GİB onaylı olması gerekir mi?

Hayır. Türkiye'de rezervasyon yazılımlarına dair hiçbir sertifika, onay ya da mali entegrasyon zorunluluğu yoktur. Mali yükümlülükler kasada (ÖKC ve e-belge tarafında) başlar; rezervasyon defterinizi dilediğiniz araçla tutabilirsiniz.

KDV beyannamesini kim verir?

Mali müşaviriniz. KDV aylık beyan edilir; işletmecinin görevi belgeleri doğru kesmek ve alkollü içecek ayrımı gibi oran kurallarını kasada doğru kurmaktır, beyan ve planlama tarafı muhasebenin işidir.