Mở nhà hàng cần giấy phép gì? Checklist đầy đủ năm 2026

Bạn đã chọn được mặt bằng, chốt xong thực đơn, giờ đến phần ít thú vị nhất: giấy tờ. Tin tốt là thủ tục mở nhà hàng tại Việt Nam năm 2026 đơn giản hơn nhiều so với lời đồn: phần lớn làm online được, một số "giấy phép" mà bạn tưởng phải xin thực ra không tồn tại, và chỉ có vài loại giấy thực sự bắt buộc.

Bài viết này liệt kê đầy đủ từng loại giấy phép, kèm số nghị định, cơ quan cấp và thời hạn, để bạn không phải mò mẫm qua hàng chục trang tư vấn luật. Và khi giấy tờ xong xuôi, đừng quên khâu vận hành: một hệ thống nhận đặt bàn online miễn phí giúp nhà hàng mới mở không bỏ sót khách ngay từ ngày khai trương, mà không cần thêm bất kỳ giấy phép nào (đúng vậy, nhận đặt bàn không cần giấy phép, xem phần cuối bài).

Bảng tóm tắt: giấy tờ cần có khi mở nhà hàng

Bây giờ đi vào chi tiết từng mục.

1. Đăng ký kinh doanh: hộ kinh doanh hay doanh nghiệp?

Mọi nhà hàng, quán ăn có địa điểm cố định đều phải đăng ký kinh doanh trước khi mở cửa. Từ ngày 01/07/2025, thủ tục này áp dụng theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP (thay thế Nghị định 01/2021/NĐ-CP) và có thể làm hoàn toàn online qua Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp dangkykinhdoanh.gov.vn, đăng nhập bằng tài khoản định danh điện tử VNeID.

Lưu ý nhỏ nhưng quan trọng: đừng nhầm Nghị định 168/2025 (đăng ký kinh doanh) với Nghị định 168/2024 (xử phạt giao thông). Hai văn bản hoàn toàn khác nhau, chỉ trùng số.

Hộ kinh doanh: nhanh, gọn, hợp quán nhỏ

Hồ sơ hộ kinh doanh theo Nghị định 168/2025 đã được rút gọn, về cơ bản chỉ còn tờ khai đăng ký (kèm ủy quyền nếu các thành viên hộ gia đình cùng đăng ký). Phù hợp với quán ăn, nhà hàng gia đình một địa điểm.

Về thuế, hộ kinh doanh dịch vụ ăn uống nộp theo tỷ lệ doanh thu: 3% thuế GTGT + 1,5% thuế TNCN, tổng 4,5% doanh thu theo Thông tư 40/2021/TT-BTC, và được miễn nếu doanh thu dưới 200 triệu đồng/năm (ngưỡng áp dụng từ 01/01/2026). Cũng từ 01/01/2026, thuế khoán bị bãi bỏ: hộ kinh doanh tự khai, tự nộp theo doanh thu thực tế, nên sổ sách và hóa đơn điện tử trở thành chuyện bắt buộc phải nghĩ đến ngay từ đầu.

Doanh nghiệp: nặng thủ tục hơn, lợi khi mở rộng

Thành lập công ty (thường là TNHH) đòi hỏi điều lệ, kế toán, báo cáo thuế định kỳ, nhưng đổi lại dễ gọi vốn, dễ mở chuỗi, và thuế thu nhập doanh nghiệp hiện có bậc ưu đãi cho doanh nghiệp nhỏ theo Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15: 15% nếu tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng, 17% cho doanh thu trên 3 đến 50 tỷ đồng, 20% tiêu chuẩn.

Kinh nghiệm thực tế: mở một địa điểm đầu tiên, chưa chắc về mô hình thì chọn hộ kinh doanh; có kế hoạch mở từ 2-3 địa điểm trở lên hoặc cần hợp đồng với đối tác lớn thì cân nhắc lập doanh nghiệp ngay từ đầu để khỏi chuyển đổi giữa chừng.

2. Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm (ATTP)

Đây là giấy phép quan trọng nhất với nhà hàng. Căn cứ là Luật An toàn thực phẩm 2010 và Nghị định 15/2018/NĐ-CP: cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống phải có Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm trước khi hoạt động. Giấy có hiệu lực 3 năm (Điều 37 Luật ATTP 2010), hết hạn phải xin cấp lại trước khi giấy cũ hết hiệu lực.

Sau khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan có thẩm quyền kiểm tra thực tế tại cơ sở và cấp giấy trong vòng 15 ngày làm việc. Cơ quan cấp tùy quy mô và địa phương (UBND cấp quận/huyện với phần lớn nhà hàng, quán ăn), nên tốt nhất hỏi trực tiếp bộ phận một cửa nơi bạn đặt quán.

Ai được miễn giấy chứng nhận ATTP?

Điều 12 Nghị định 15/2018/NĐ-CP miễn giấy chứng nhận cho một số trường hợp, đáng chú ý với ngành F&B:

• Nhà hàng trong khách sạn: đã được quản lý theo điều kiện của khách sạn.
• Kinh doanh thức ăn đường phố: không cần giấy chứng nhận, nhưng vẫn phải tuân thủ điều kiện ATTP chung.
• Cơ sở đã có chứng nhận GMP, HACCP, ISO 22000 hoặc tương đương còn hiệu lực.
• Kinh doanh thực phẩm bao gói sẵn, cơ sở không có địa điểm cố định, bếp ăn tập thể không đăng ký ngành nghề kinh doanh thực phẩm.

Được miễn giấy chứng nhận không có nghĩa là miễn trách nhiệm: mọi cơ sở vẫn phải bảo đảm điều kiện an toàn thực phẩm và chịu kiểm tra.

Tập huấn kiến thức ATTP: chủ quán tự xác nhận

Từ Nghị định 155/2018/NĐ-CP, kỳ thi và giấy xác nhận kiến thức ATTP do nhà nước cấp đã bị bãi bỏ. Thay vào đó, chủ cơ sở tự tổ chức tập huấn và tự xác nhận cho nhân viên, lưu hồ sơ tập huấn (kế hoạch, tài liệu, bài kiểm tra) để xuất trình khi kiểm tra. Nhân viên trực tiếp chế biến, phục vụ không được mắc các bệnh truyền nhiễm theo danh mục (tả, thương hàn, viêm gan A/E, lao phổi, tiêu chảy cấp, bệnh ngoài da truyền nhiễm), trên thực tế nghĩa là tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho đội bếp và phục vụ.

3. Bán rượu, bia: chỉ cần đăng ký, không cần giấy phép

Nhiều chủ quán vẫn tưởng bán rượu tại nhà hàng phải xin giấy phép. Không còn đúng từ năm 2020: theo Nghị định 17/2020/NĐ-CP (sửa Nghị định 105/2017/NĐ-CP), bán rượu tiêu dùng tại chỗ chỉ cần đăng ký theo Mẫu số 13 ban hành kèm nghị định, nộp cho Phòng Kinh tế hoặc Phòng Kinh tế và Hạ tầng tại địa phương. Điều kiện: có đăng ký kinh doanh, địa điểm cố định, và rượu nhập từ nhà cung cấp có giấy phép sản xuất hoặc phân phối hợp pháp (giữ hóa đơn, chứng từ nguồn gốc).

Còn bia thì không cần bất kỳ giấy phép hay đăng ký riêng nào về rượu bia: chỉ cần đăng ký kinh doanh và điều kiện ATTP như món ăn. Rượu dưới 5,5 độ cồn cũng không thuộc diện phải xin giấy phép.

Đăng ký xong không có nghĩa là hết nghĩa vụ. Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia 44/2019/QH14 đặt ra các nghĩa vụ thường trực cho nhà hàng:

• Không bán rượu, bia cho người dưới 18 tuổi, có quyền yêu cầu xuất trình giấy tờ khi nghi ngờ.
• Niêm yết thông báo không bán rượu, bia cho người dưới 18 tuổi tại quán.
• Nhắc khách không điều khiển phương tiện sau khi uống, hỗ trợ gọi taxi hoặc phương tiện công cộng. Với mức phạt nồng độ cồn không khoan nhượng hiện nay (Nghị định 168/2024/NĐ-CP), chủ động gợi ý đặt xe cho khách vừa là tuân thủ, vừa là điểm cộng dịch vụ.
• Địa điểm mở mới không được nằm trong bán kính 100 m tính từ trường học, cơ sở y tế.

4. Phòng cháy chữa cháy (PCCC)

Khung pháp lý PCCC đã thay mới toàn bộ từ 01/07/2025: Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 55/2024/QH15 và Nghị định 105/2025/NĐ-CP. Nhà hàng, quán ăn là cơ sở thuộc diện quản lý PCCC; yêu cầu cụ thể (phương án chữa cháy, thẩm duyệt thiết kế, nội quy, bình chữa cháy, lối thoát nạn) phụ thuộc diện tích sàn và quy mô. Mô hình nhà ở kết hợp kinh doanh, rất phổ biến với quán ăn mặt phố, có nghĩa vụ riêng được quy định rõ: lối thoát nạn, hệ thống điện an toàn, phương tiện chữa cháy tại chỗ.

Đây là lĩnh vực không nên tự đoán: quy mô khác nhau dẫn đến yêu cầu rất khác nhau, và vi phạm PCCC là lý do đình chỉ hoạt động phổ biến nhất của quán ăn. Hãy liên hệ Công an địa phương (lực lượng Cảnh sát PCCC) ngay từ giai đoạn thiết kế, trước khi thi công nội thất, để biết chính xác cơ sở của bạn thuộc diện nào.

5. Biển hiệu và nhạc trong quán: hai thứ dễ quên

Biển hiệu

Biển hiệu chuẩn (tên cơ sở theo đăng ký kinh doanh, địa chỉ) không phải xin phép riêng, nhưng phải đúng quy định của Luật Quảng cáo 2012, mới được sửa đổi bởi Luật 75/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/01/2026: tên trên biển phải khớp tên đăng ký, chủ cơ sở chịu trách nhiệm về an toàn kết cấu và PCCC của biển, hỏng phải sửa hoặc tháo dỡ.

Nhạc nền: từ 01/07/2026 có biểu giá bản quyền theo luật

Mở nhạc trong nhà hàng là sử dụng tác phẩm nơi công cộng và phải trả tiền bản quyền, thu qua VCPMC (quyền tác giả) và RIAV (bản ghi). Từ ngày 01/07/2026, mức tiền bản quyền được luật hóa theo Nghị định 17/2023/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 134/2026/NĐ-CP): tiền bản quyền năm tính theo mức lương cơ sở nhân hệ số theo diện tích và loại đô thị. Số tiền với một quán diện tích vừa thường chỉ tương đương vài bữa ăn mỗi năm; liên hệ VCPMC để được báo mức áp dụng cho cơ sở của bạn thay vì tự tính theo bảng lan truyền trên mạng.

6. Những thứ bạn KHÔNG cần giấy phép (đừng để ai bán cho bạn)

Phần này tiết kiệm cho bạn kha khá tiền "dịch vụ xin giấy phép":

• Nhận đặt bàn, kể cả đặt bàn online: không cần bất kỳ giấy phép nào. Không tồn tại "giấy phép hệ thống đặt bàn" hay "giấy phép kinh doanh online" riêng cho việc khách đặt chỗ tại nhà hàng của bạn. Bạn có thể bật hệ thống đặt bàn cho nhà hàng ngay ngày khai trương; thứ duy nhất cần chuẩn bị là một quy trình nhận đặt bàn rõ ràng cho nhân viên.
• Không có luật bắt buộc dùng "máy tính tiền được chứng nhận" kiểu một số nước châu Âu. Tuy nhiên có quy định gần giống mà bạn cần biết: theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP (sửa Nghị định 123/2020/NĐ-CP), từ 01/06/2025 hộ kinh doanh ăn uống có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm phải dùng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền kết nối với cơ quan thuế. Đây là nghĩa vụ hóa đơn, không phải giấy phép, và do nhà cung cấp hóa đơn điện tử/POS của bạn lo phần kỹ thuật.
• Không cần đăng ký hợp đồng mẫu hay chính sách đặt cọc với cơ quan nào: chính sách đặt cọc, hủy bàn chỉ cần công khai, minh bạch cho khách trước khi thu tiền.
• Giấy xác nhận kiến thức ATTP do nhà nước cấp: đã bãi bỏ từ Nghị định 155/2018, chủ cơ sở tự tập huấn và xác nhận (xem mục 2). Dịch vụ nào chào bán "thi lấy chứng chỉ ATTP" cho nhân viên là đang bán thứ không còn tồn tại.

Tóm lại: với một quán ăn thông thường không bán rượu, bộ giấy tờ bắt buộc chỉ gồm đăng ký kinh doanh, giấy chứng nhận ATTP và hồ sơ PCCC phù hợp quy mô. Mọi thứ còn lại là nghĩa vụ tuân thủ trong vận hành, không phải giấy phép phải xin trước.

Câu hỏi thường gặp

Mở quán ăn nhỏ có cần đăng ký kinh doanh không?

Có. Quán ăn có địa điểm cố định phải đăng ký kinh doanh, tối thiểu dưới hình thức hộ kinh doanh theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP. Thủ tục làm online qua dangkykinhdoanh.gov.vn và hồ sơ hộ kinh doanh hiện chỉ còn tờ khai đăng ký là chính.

Giấy chứng nhận an toàn thực phẩm có thời hạn bao lâu?

3 năm, theo Điều 37 Luật An toàn thực phẩm 2010. Bạn phải nộp hồ sơ xin cấp lại trước khi giấy cũ hết hạn, vì kinh doanh dịch vụ ăn uống khi giấy chứng nhận hết hiệu lực là vi phạm có thể bị phạt và đình chỉ.

Bán bia tại quán có cần giấy phép rượu không?

Không. Bia không thuộc diện phải có giấy phép hay đăng ký bán rượu. Chỉ khi bán rượu (từ 5,5 độ cồn trở lên) để khách uống tại chỗ, bạn mới phải nộp đăng ký theo Mẫu số 13 của Nghị định 17/2020/NĐ-CP, và đó là đăng ký chứ không phải giấy phép.

Nhà hàng trong khách sạn có phải xin giấy chứng nhận ATTP không?

Không, nhà hàng trong khách sạn thuộc diện miễn giấy chứng nhận theo Điều 12 Nghị định 15/2018/NĐ-CP, cùng với cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố và cơ sở đã có chứng nhận GMP, HACCP hoặc ISO 22000 còn hiệu lực. Lưu ý: miễn giấy chứng nhận nhưng vẫn phải tuân thủ đầy đủ điều kiện an toàn thực phẩm.

Nhận đặt bàn online có cần xin giấy phép gì không?

Không cần. Không có quy định nào yêu cầu giấy phép để nhà hàng nhận đặt bàn, qua điện thoại hay online. Bạn chỉ cần lưu ý nghĩa vụ chung: công khai chính sách đặt cọc trước khi thu tiền của khách và bảo vệ dữ liệu cá nhân (tên, số điện thoại) mà khách để lại khi đặt bàn.

Xin giấy chứng nhận ATTP mất bao lâu?

Sau khi hồ sơ hợp lệ, cơ quan có thẩm quyền kiểm tra thực tế tại cơ sở và cấp giấy trong vòng 15 ngày làm việc theo Luật An toàn thực phẩm. Cộng thời gian chuẩn bị hồ sơ và khám sức khỏe nhân viên, thực tế nên dự trù khoảng 1 tháng trước ngày khai trương dự kiến.